Wat voegt guardian scripting daar aan toe?
“Guardian scripting voegt een derde laag toe aan het crime script en het bedrijfsproces: het samenwerkingsscript van de mensen en partijen die zich gezamenlijk teweerstellen tegen criminele inmenging. Vervolgens koppel je daar concrete interventies aan: wat kan die persoon of partij daadwerkelijk doen om misbruik van bedrijfsprocessen te voorkomen?
Dit kunnen bijvoorbeeld interventies zijn die de mogelijkheden voor criminelen om misbruik te maken verkleinen, bijvoorbeeld door beter toezicht te houden op opvallende bezoekersstromen. Guardianship beperkt zich niet tot ondernemers. In een script rondom een onderneming is de rol van de ondernemer belangrijk, maar ook die van het personeel en mensen die bijvoorbeeld onderhoudsdiensten verrichten. De gemeente is een actor, de politie en ook de branchevereniging. Door guardian scripting kan er een samenspel ontstaan tussen de belangrijkste actoren. De ondernemer kan de locatie minder aantrekkelijk maken voor crimineel misbruik. De branchevereniging kan een vertrouwenspersoon aanstellen waar je terecht kunt met vragen. Bijvoorbeeld, een ondernemer krijgt signalen binnen, maar weet niet goed waar die op duiden en wat er vervolgens gedaan moet worden. De vraag is dan: hoe kom ik meer te weten over wat anderen zien? Het uiteindelijke doel is om meer toezicht te organiseren en gerichte barrières op te werpen tegen crimineel misbruik.
Een guardian script maakt dat proces inzichtelijk. Er zijn verschillende uitwerkingen denkbaar, maar globaal kan het bijvoorbeeld gaan om de fasen preparatie, pre-activiteit, activiteit en post-activiteit. Per fase maak je inzichtelijk wie welke rol heeft en wat ervoor nodig is om die rol effectief in te vullen.
In de preparatiefase gaat het bijvoorbeeld om het scheppen van de basisvoorwaarden om grip te krijgen op een probleem. Ben je zowel qua kennis als fysieke aanwezigheid voldoende in staat signalen te herkennen? Ken je je personeel? De fase pre-activiteit gaat over het scheppen van de voorwaarden om effectief in te kunnen grijpen, mocht het toch mis dreigen te gaan. Zorg dat je weet hoe je het gesprek aan moet gaan met de gemeente of de politie en dat je weet wie je binnen die organisatie moet betrekken. In de fase activiteit wordt daadwerkelijk ingegrepen: de interventie wordt uitgevoerd. De post-activiteitfase richt zich op nazorg en herstel. Hoe herstel je de bedrijfsvoering weer naar de gewenste situatie? En hoe zorg je ervoor dat de geleerde lessen ook daadwerkelijk leiden tot veranderingen in de werkwijze en organisatiecultuur?
Door succesvol uitgevoerde interventies structureel vast te leggen, ontstaat een overzicht van best-practices om in te grijpen, bijvoorbeeld op criminele inmenging. In mijn eigen proefschrift kijk ik overigens breder dan alleen naar interventies van ondernemers en betrek ik ook de rol van overheidspartners. Tegelijk moeten we realistisch blijven over wat we van deze aanpak mogen verwachten: guardian scripting is als methode nog volop in ontwikkeling.”
Hoe komt guardianship op gang?
“Signalen moeten worden herkend, zoals een medewerker die opvallend vaak buiten werktijden op kantoor aanwezig is of medewerkers die zich te veel willen bemoeien met bepaalde transporten. Veel ondernemers willen ingrijpen op problematische situaties. Verhuurmakelaars die er op het laatste moment achter komen dat een identiteitsbewijs van een aanstaande klant vals is. Eigenaren van vakantieparken die een vermoeden hebben dat verhuur leidt tot tijdelijke drugslabs. Een horecaondernemer die een huisdealer eruit wil werken. Een duidelijk doel stellen is dan cruciaal. Dat betekent onder andere dat je je bewust moet worden van je kwetsbaarheden. Wat is het crime script dat zich hier kan afspelen? Wie is er binnen de onderneming het eerst aan zet. Welke interventies kunnen er worden ingezet en heb ik op dat vlak mijn processen op orde? Zijn er partijen buiten de onderneming nodig om in te zetten? Wie gaat welke rol spelen in het guardian script?”
Handel voordat signalen zich opstapelen
Wat opvalt in dit gesprek is dat weerbaarheid geen kwestie is van meer regels of meer wantrouwen. Het begint bij iets kleiners: weten welke stappen criminelen zetten, en zien waar die stappen samenvallen met je eigen bedrijfsproces. Pas dan wordt duidelijk wie aan zet is (de ondernemer, de baliemedewerker, de wijkagent) en wat er nodig is om die rol ook waar te maken.
Makkelijk is dat niet. Ondernemers die extra barrières inbouwen, lopen het risico klanten te verliezen aan concurrenten die dat niet doen. En wie eenmaal een melding heeft gedaan zonder ooit iets terug te horen, doet dat niet snel nog een keer. Guardian scripting biedt daarvoor geen kant-en-klare oplossing, maar in potentie wel een startpunt van hoe je effectief barrières kunt opwerpen in specifieke situaties, wie dat kunnen doen, en hoe die partijen — van ondernemer tot branchevereniging en politie — elkaar kunnen vinden om succesvol te interveniëren.
Voor ondernemers betekent het: niet wachten tot de signalen zich opstapelen, maar nu al de vraag stellen: welk script kan zich afspelen in jouw branche en onderneming en ben je in staat om hier effectieve barrières tegen op te werpen?